Filiep Bataillie met boek

‘Het spijt me’ mag geen taboe zijn in de zorgsector

Hoe moeilijk is het voor een zorgverlener om ‘sorry’ te zeggen? In zijn boek Als het misgaat – Open communiceren in de zorg pleit dr. Filiep Bataillie voor de kracht van oprechte spijt en open communicatie wanneer iets anders loopt dan verwacht. Via waargebeurde en fictieve verhalen toont hij dat ‘het spijt me’ zeggen geen teken van schuld is, maar net de motor om het beter te doen. ‘Nu ik me erin verdiept heb, zie ik pas hoeveel leed die openheid kan besparen.’

Filiep Bataillie pleit in ‘Als het misgaat’ voor open communicatie

‘Iedereen die in de zorg werkt, maar wellicht ook in andere sectoren, maakt in zijn carrière situaties mee die anders gelopen zijn dan gepland. En die kunnen een grote impact hebben’, vertelt dr. Filiep Bataillie, hoofdarts in AZ Herentals met een lange carrière als orthopedisch chirurg. ‘Dan is het belangrijk om hier op een menselijke manier mee om te gaan, zowel voor de betrokken patiënten en hun omgeving, als voor de zorgmedewerkers zelf.’

‘Tot een aantal jaren geleden hadden we de indruk dat je spijt uitdrukken verboden werd door de verzekeringsmaatschappijen. Want dat stond toen gelijk aan schuld bekennen. Nu niet meer. Dus is het hoog tijd dat zorgverleners leren om open te communiceren wanneer een situatie anders loopt dan gepland. Net dán is die open communicatie belangrijk.’

In zijn boek Als het misgaat – Open communiceren in de zorg bespreekt Filiep Bataillie wat die open communicatie inhoudt en hoe die ervoor zorgt dat alle betrokkenen kunnen verwerken wat er gebeurd is en verder kunnen met hun leven. Hij gebruikt levensechte (en vaak waargebeurde) situaties om aan te geven hoe een open communicatie het verschil had kunnen maken of gemaakt heeft.

‘In mijn carrière heb ik uiteraard zelf, maar ook via collega’s, dergelijke situaties meegemaakt. Sinds ik me in het thema ben gaan verdiepen, blijken zorgverleners vaker dan ik had gedacht met een trauma te kampen over een onverwerkt incident. Daardoor stappen ze soms uit de zorg of krijgen ze zware psychologische problemen. Met mijn boek en de voorbeelden wil ik alle zorgverleners overtuigen om werk te maken van die open communicatie – in het vakjargon ‘open disclosure’ genoemd – want dat is niet zo evident. Terwijl de goede voorbeelden zulke waardevolle situaties bleken voor alle betrokkenen. En nee, open communiceren zorgt er niet voor dat patiënten niet meer naar je praktijk of ziekenhuis willen komen. Zelfs het tegenovergestelde: ze hebben er net vertrouwen in dat je hen met respect behandelt, als een gelijke in het zorgproces.’

‘Als het misgaat – Open communiceren in de zorg’ is uitgegeven bij LannooCampus en is vanaf 6 oktober beschikbaar in de boekhandel. Je kunt het ook bestellen via de website https://adem2020.be. De opbrengst van het boek gaat naar goede doelen in de regio via de vzw Adem2020.

Het boek wordt op donderdag 26 november officieel voorgesteld in CC ’t Schaliken om 20 uur. Acteur Erik Goris brengt een fragment uit het boek, Sara Van Boxstael zorgt voor de presentatie. Pianist Florestan Bataillie verzorgt de muzikale omlijsting. Tickets zijn verkrijgbaar via www.schaliken.be.

 

5 oktober 2026